Logo 1001 tips

Gratiszoekertjes.com

Vorige pagina

Ontwormen van paarden

  1. Startpagina verzorging
  2. Een paard poetsen: hoe ga je tewerk?
  3. Hoefverzorging bij paarden
  4. Anatomische hoefverzorging
  5. Bij de hoefsmid
  6. Tandverzorging bij paarden: zeer belangrijk!
  7. Vaccinatie van paarden
  8. Ontwormen van paarden
  9. Dazen of paardenvliegen: hoe bestrijden?
  10. Hoe was ik een paard?
  11. Giftige planten voor paarden
  12. Bestrijding van vliegen in de stal
  13. Hoe regelt een paard zijn lichaamstemperatuur?
  14. Wel of niet een paard een deken om doen?
  15. Waarop letten bij de aanschaf van een paardendeken?
  16. Tips voor onderhoud en wassen van paardendekens
  17. Handige maattabel voor paardendekens
  18. Interessante literatuur

Alle paarden zijn besmet door een of andere inwendige parasiet. Bij paarden onderscheiden zich verschillende soorten: de veulenworm, de bloedwormen (grote en kleine strongyliden, de spoelwormen, de aarsworm, de lintworm, de longworm en de paardenhorzel.

Hoe wordt een paard besmet?

De besmetting bij paarden gebeurt door de mond. Het eitje of de larve komt het lichaam binnen en groeit daar uit tot een worm. Meestal vertoeven de wormen in de darmen van het paard waar ze zich, via het leggen van duizenden eitjes vermenigvuldigen. Via de mestballen komen ze opnieuw in de weide terecht en kunnen alzo voor een nieuwe besmetting zorgen bij andere paarden. Ook via hooi, stro of voordroog kunnen besmettingen zich aanbieden.

Natuurlijke bescherming

Paarden gaan van nature niet grazen op plaatsen waar ze gemest hebben. Zo voorkomen ze instinctief in aanraking te komen met de parasieten. Het paard beschermt dus zichzelf. Maar ook de parasieten beschermen zich. Een mooi staaltje hiervan, vinden wij terug bij de strongyliden. De larven laten zich inkapselen door het paardenlichaam en doen er in het darmslijmvlies als het ware hun overlevingslaap. In de winter of in de lente verschijnen ze massaal opnieuw. Zo verzekeren ze  hun eigen voortbestaan.

Ieder dier bouwt ook een weerstand op tegen de parasieten. Het houden van andere dieren op dezelfde weide is ook een natuurlijk bestrijdingsmiddel tegen wormen. Als de worm bij een ander dier terecht komt, zal hij daar niet overleven en is hij ten dode opgeschreven. Ook op stal kunnen de paarden besmet raken, door het dagelijks verwijderen van de mestballen en de vochtige plekken zal men de worminfectie tot een minimum herleiden. Paarden met minder weerstand kunnen aan een worminfectie overlijden.

Wanneer en hoe ontwormen?

achterwaarts te wijken
door direct contact

Duw in één snelle beweging de
volledge spuit leeg achteraan
op de tong van het paard.

Copyright 2010 I-Can Horsemanship.
All Rights Reserved 
Photos courtesy of www.i-can.co.za

 

Paarden moeten dus geregeld ontwormd worden. De frequentie is afhankelijk van de leefomstandigheden van het paard en van het soort ontwormingsmiddel. De ontwormingsfrequentie  kan variëren van 6, 8 à 12 weken. Het is belangrijk het ontwormingsmiddel op tijd toe te dienen en de tussenperiode te respecteren. Wij ontwormen onze paarden, Icarus en Unique 4 maal per jaar met een tussenperiode van 3 maanden. Belangrijke periodes zijn het voorjaar en het najaar. Een aandachtspunt is dat alle paarden, die op eenzelfde wei lopen, gelijktijdig ontwormd worden. Komt er een nieuwkomer bij dan is het veiliger om eerst te ontwormen en gedurende de volgende 48 uur af te zonderen om besmettingsgevaar te vermijden.

Het is van belang dat men het gewicht van het paard goed kent en de dosis van de ontworming hieraan aanpast. Bij het toedienen van een té kleine dosis blijven er nog steeds wormen leven en is het resultaat van de wormspuit teniet gedaan. Overdosering kan resistentie tot gevolg hebben. Niet alle wormen sterven door  eenzelfde product en er kan resistentie optreden. Resistentie betekent dat de achtergebleven wormen sterker worden en niet meer dood gaan van het product. Daarom wisselen we het soort ontwormingsspuiten af of gebruiken eens een combinatiespuit.

Een goed ontwormingsschema

Twee producten zijn zeer goed werkzaam tegen wormen bij paarden

  • ivermectine: furexel, eqvalan, eraquel, eraquel tabs
  • moxidectine: equest: dit product is ook beter werkzaam tegen geïnhibeerde larven en kan dus best gebruikt worden in het na- of voorjaar

Eén product is goed werkzaam tegen lintwormen: praziquantel. Dit is toegevoegd in de combinatie-preparaten: furexel combi, eqvalan duo, equimax en equest pramox

Ontwormen doe je best de eerste van de volgende maanden: maart, juni, september, december

  • maart: ivermectine
  • juni: ivermectine
  • september:  combinatiepreparaat
  • december: moxidectine

Onlangs werd er op het erf, een veulentje geboren. De merrie  werd onmiddellijk ontwormd en het veulen enkele dagen nadien. De volgende ontworming werd voor beiden 6 weken er na gegeven. Bij veulens en jonge paarden dient men erop toe te zien dat de ontworming juist gebeurt om vergiftiging te voorkomen.

Waarom niet ontwormen?

Er zijn voorstanders die enkel ontwormen wanneer het nodig is. De beweegredenen hiervoor zijn dat paarden vaak ontwormd worden terwijl ze geen wormen hebben, of op het verkeerde tijdstip ontwormd worden wanneer de wormen niet actief zijn. Zo trachten zij de natuurlijke weerstand van het paard tegen de wormen te behouden en de resistentie uit te stellen.

Door het farmaceutisch ontwormen worden de wormen alsmaar sterker. Dit is geen individueel probleem maar is van belang voor iedere paardeneigenaar. Een mestonderzoek is bij het niet regelmatig ontwormen dan wel noodzakelijk. Een mestonderzoek is bij ons nog niet echt ingeburgerd maar door het steeds resistenter worden van de wormen, zal dit in de toekomst misschien vaker gebeuren.

De kostprijs is minder dan een ontworming en het biedt tal van voordelen. Worden er geen eitjes in het mest gevonden dan is ontwormen niet nodig. Mestonderzoek geeft dan aan door welke wormen het paard besmet is, tegen welke ontwormingsmiddelen deze soort resistent is en wat dan wel het meest efficiënte middel is. Niet besmette paarden die een betere weerstand hebben, zelfs uit dezelfde groep,  krijgen geen ontworming. Je krijgt een beeld over welke soort wormen bij de paarden aanwezig is en later bij een tweede mestonderzoek weet je onmiddellijk of de bestrijding doeltreffend was of dat er resistentie is. De resistentie is lager omdat er dan ook minder ontwormd moet worden. Misschien moeten we dit eens grondig met de dierenarts doornemen.

Bespreking van de soort wormen, de besmettingsbron, ziektebeeld, hoe vaststellen en de behandeling

Soort worm Besmetting Periode Ziektebeeld Vaststelling Behandeling
Veulenworm of strongyloides Enkel bij veulens moedermelk Tijdens het zogen Diarree en koliek mestonderzoek Ivermectine Niet met moxidectine
Bloedwormen of Grote strongyliden Op de weide bij warme en vochtige periodes Zomer en herfst Zeer ernstig Diarree, koliek,verminderde eetlust, mager,doffe vacht, koorts, kreupelheid mestonderzoek Ivermectine of moxidectine voor de ingekapselde strongyliden
Bloedwormen of Kleine strongyliden Op de weide bij warme en vochtige periodes Zomer en herfst Zeer ernstig. Diarree, koliek, vermageren, zwelling van de onderborst mestonderzoek Ivermectine of moxidectine voor de ingekapselde strongyliden
Spoelwormen of Parascaris. Meestal bij veulens weide Hele jaar Zeer ernstig. Ruwe vacht, dikke buik, slecht groeien, vlug moe,verminderde eetlust, hoesten, mestonderzoek Ivermectine. Niet met moxidectine
Aarsworm of oxyris   weide Hele jaar Minder gevaarlijk. Jeuk, staart schuren, afgebroken haren op de staart Zelf te zien Ivermectine
Lintworm of anaplocephala Weide, hooi, stro Hele jaar Zeer ernstige of vage terugkomende koliek, invaginatie, obstructie, perforatie of scheuring van de darmen Mestonderzoek en bloedonderzoek In overleg met de dierenarts of met Praziquantel
Longworm weide samen met ezel Hele jaar door Hardnekkige droge hoest, verminderde eetlust, dampigheid Bloedonderzoek Ivermectine
Paardenhorzel vliegeneitjes op de vacht Tussen augustus en oktober Verminderde eetlust, vaak gapen, vermageren, maagbeschadiging Zelf te zien Eitjes op de vacht verwijderen, behandelen met Ivermectine

Uit de tabel blijkt dat het vooral de Strongyliden zijn die het meeste gevaar opleveren voor de volwassen paarden. Een besmetting met aarswormen en paardenhorzel kan voor het paard zelf heel vervelend zijn maar loopt meestal niet fataal af.

Wie veulens heeft moet dan weer oppassen voor de veulenworm en de spoelworm. 

Ontwormingsmiddelen

De meeste farmaceutische ontwormingsmiddelen zijn zeer doeltreffend wanneer je inderdaad rekening houdt met de resistentie en het gewicht van je paard. Ga je zelf via een ontwormingspasta aan de slag dan heb je de keuze uit een gans gamma dat van prijs, smaak, geur en kleur kan verschillen. Het belangrijkste is de soort wormen die hiermee bestreden moeten worden. Ontwormingsspuiten die het chemisch product ivermectine of moxidectine bevatten zijn momenteel het beste bestrijdingsmiddel tegen de strongyliden en tegen de meeste andere wormen. De lintworm is hier een uitzondering op.

Om nog meer duidelijkheid te geven vernoemen we nog even de verschillende soorten ontwormmingsmiddelen en dit gekoppeld aan de merknamen. Dit enkel om de keuze wat te vergemakkelijken maar overleg eerst met de dierenarts welk middel het best voor uw paard geschikt is.

 
Soort worm
Chemische stof Veulen worm Grote strongyliden Kleine Strongyliden Spoel- worm Aars- worm Lint- worm Long- worm Paarden- horzel
Ivermectine
Eqvalan, Furexel, Equarell, Equimectin, Noromectin
Herhaling om de 8 weken
ja Minder voor ingekapselde strongyliden Minder voor ingekapselde strongyliden ja ja nee ja ja
Moxidectine
Equest
Herhaling om de 12 weken
nee Ja
Zelfs voor ingekapselde strongyliden
Ja
Zelfs voor ingekapselde strongyliden
nee ja nee ja ja
Pyrantel
strongid-P, equitel, anthel-P
herhaling om de            6 weken
ja Nee voor ingekapselde strongyliden Nee voor ingekapselde strongyliden ja ja ja ja nee
Parziquantel
Drontal
nee nee nee nee nee ja nee nee
Benzamidazol
telmin, rintal, equiminthe
Niet prev Niet
preventief
Niet
preventief
Niet prev Niet prev Niet prev Niet prev Niet prev
Combinatiepreparaten
Equimax, Eqvalan Duo en Equest Pramox
ja ja ja ja ja ja ja ja

Preventie

We frissen hier nog even de belangrijkste tips op om de besmettingsgraad zo gering mogelijk te houden:

  • Ontworming en afzondering van nieuwe paarden die op het erf komen
  • Paarden ontwormen enkele dagen voor ze op de wei gaan, zo is besmetting op de weide heel gering.
  • Niet téveel paarden op één weide samen brengen.
  • Regelmatig de mest uit de weide verwijderen. Is dit niet mogelijk dan is het zeker aan te raden dat de weiden gesleept worden om aldus de mestballen te laten opvallen. Door de koude of de zon overleven de larven minder. Kippen kunnen hier goed werk leveren want zij krabben de mestballen graag open op zoek naar overgebleven graantjes.
  • Maai regelmatig het hoge gras, waar de mestballen liggen. Dit is een ideale biotoop voor de larven.
  • De weiden opsplitsen en om de 6 à 8 weken de paarden van weide verwisselen. Zo hebben de weiden de tijd om te zuiveren want de larven gaan dood als ze geen gastheer vinden.
  • De weide een gans jaar niet laten begrazen door de paarden. Je kan het gras hooien of er runderen op steken. Herkauwers zijn geen goede gastheren voor de paardenwormen en ze gaan dus dood.
  • De paardenstallen dagelijks te reinigen en bij wormbesmetting zelfs de stal desinfecteren
  • Indien de omstandigheden het toelaten, dient een merrie met veulen dagelijks weidegang te krijgen
Share to Facebook Share to Twitter Blogger Wordpress LinkedIn Myspace Email Meer...
Laatste aanpassing op zaterdag 26 juni 2010 om 15:21u
Auteur: Ine Hillegoms